ኢትዮጵያ በአህጉራዊና በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተፅዕኖ ያላቸውን ስትራቴጂዎች በመተግበር፣ በታዳሽ ኃይል (Renewable Energy) ልማት ረገድ ግንባር ቀደም መሪ እየሆነች ትገኛለች።

በተፈጥሮ ፀጋዎች የበለፀገችው ሀገራችን ከ90 በመቶበ ላይ የሚሆነውን የኤሌክትሪክ ኃይሏን ከንፁህና ለአካባቢ ተስማሚ ከሆኑ ምንጮች በማመንጨት በአፍሪካ አስተማማኝ የአረንጓዴ ኢኮኖሚ ግንባታን በግንባር ቀደምትነት እየመራች ነው።

የሀገሪቱ የኢነርጂ ዘርፍ ስኬት፣ የወደፊት ዕቅዶችና ቀጠናዊ ፋይዳው በሚከተሉት አራት ዓበይት ስልታዊ ምሰሶዎች ላይ የተመሠረተ ነው፡፡

1. የተደራጀና ስልታዊ የኃይል አማራጮች ማሰባጠር(Energy Mix) 🔄

የኢትዮጵያ መልክአ-ምድራዊ አቀማመጥ የተለያዩ የታዳሽ ኃይል ምንጮችን በተቀናጀ ሁኔታ ለመጠቀም አስችሏታል፦

• የውሃ ኃይል (Hydropower)፦ የሀገሪቱ የኃይል አቅርቦት ዋና ምሰሶ ሆኖ ቀጥሏል።

• የንፋስና የጂኦተርማል ኃይል፦ በአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት የሚከሰቱ ደረቃማ ወቅቶችንና የውሃ መጠን መቀነስን ለመቋቋም፣ ዓመቱን ሙሉ የግሪድ መረጋጋትን (Grid Stability) ለማረጋገጥ ከፍተኛ አስተዋፅኦ እያበረከቱ ይገኛሉ።

• የፀሐይ ኃይል (Solar)፦ ዓመቱን ሙሉ የሚገኘውን በቂ የፀሐይ ብርሃን በመጠቀም፣ በተለይም ከብሔራዊ የኃይል ቋት ውጪ (Off-grid) ለሚኖረው የገጠር ማህበረሰብ ፈጣንና አስተማማኝ የኃይል አቅርቦትና ዲጂታል ትስስርን በመፍጠር የማህበረሰቡን ሕይወት እየቀየረ ነው።

2. የታላቁ የህዳሴ ግድብ ስትራቴጂካዊ ሚና

የአፍሪካ ትልቁ የውሃ ኃይል ማመንጫ የሆነው የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ(GERD) የኢትዮጵያን የኤሌክትሪክ አቅም በከፍተኛ ደረጃ አሳድጎታል። ግድቡ የሀገር ውስጥ የኢንዱስትሪና የንግድ ፍላጎትን ከማሟላት ባለፈ፣ የቀጠናዊ የኃይል ትስስርና የድንበር ተሻጋሪ የኢነርጂ ትብብር ዋና ሞተር በመሆን እያገለገለ ይገኛል።

3. የቀጠናዊ ትስስር እና የኢነርጂ ዲፕሎማሲ🤝

ኢትዮጵያ ለጎረቤት ሀገራት (ለኬንያ፣ ጅቡቲ እና ታንዛኒያ) በተመጣጣኝ ዋጋና በአስተማማኝ ሁኔታ ኃይል በመሸጥ ላይ ትገኛለች። ይህ ቀጠናዊ የኃይል ንግድ ለሀገሪቱ ወሳኝ የውጭ ምንዛሬ ገቢ የሚያስገኝ ከመሆኑም በላይ፣ በምስራቅ አፍሪካ ሀገራት መካከል ያለውን ኢኮኖሚያዊ ትስስር፣ ቀጠናዊ መረጋጋትና ዘላቂ ዲፕሎማሲያዊ አጋርነትን ይበልጥ የሚያጠናክር ድልድይ ሆኗል።

4. የአየር ንብረት ለውጥን መቋቋም እና አረንጓዴ ኢኮኖሚ🌿 ግብ 2030

የሀገሪቱ የኃይል ምንጭ በተፈጥሮው የካርቦን ልቀት የሌለበት በመሆኑ፣ የኢነርጂ ዘርፉ ኢትዮጵያ የአየር ንብረት ለውጥን የምትቋቋም አረንጓዴ ኢኮኖሚ (CRGE) ለመገንባት የነደፈችውን ብሔራዊ ስትራቴጂ ለማሳካት እንደ መሠረታዊ ምሰሶ እየቀረበ ነው። የካርቦን ልቀትን በከፍተኛ መጠን በመቀነስ ረገድም ሀገሪቱ ለአህጉራዊ ቀጣይነት ያለው ልማት ትልቅ አርአያ ሆናለች።

የወደፊት አቅጣጫ

የኢነርጂ ዘርፍ ተንታኞች እንደሚጠቁሙት፣ የኢትዮጵያ የኢንዱስትሪ መነቃቃትና ማክሮ-ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ከታዳሽ ኃይል ልማት መስፋፋት ጋር በቀጥታ የተሳሰረ ነው።

ይህንን ተስፋ ሰጪ ጉዞ ይበልጥ ለማስቀጠልና የሀገሪቱን የአፍሪካ የኃይል ማዕከልነት (Energy Hub) ሙሉ በሙሉ ለማረጋገጥ በቀጣይ የሚከተሉት ተግባራት በትኩረት ሊከናወኑ ይገባል፡፡

• የግል ባለሀብቶችን ተሳትፎና ኢንቨስትመንት ይበልጥ ለመሳብ የመንግሥትና የግል አጋርነትን (PPP) ማጠናከር፤

• የኃይል ምንጮችን ይበልጥ በማሰባጠር የፀሐይና የጂኦተርማል ኃይል ድርሻን ማሳደግ፤

• ይበልጥ ዘመናዊና ቀልጣፋ የኃይል ስርጭትን ለማረጋገጥ የማስተላለፊያ መሠረተ-ልማቶችን በዘመናዊ የዲጂታል ግሪድ ቴክኖሎጂዎችና SCADA ሥርዓቶች መደገፍ፤